BM Zirvesi Kararı: Otonom Finans Ajanlarına Küresel İşlem Tavanı

Cenevre’de toplanan Birleşmiş Milletler Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi, 42 ülkenin oy birliğiyle kabul ettiği tarihi bir düzenleme beyanatı ile sona erdi. Düzenleme, finansal piyasalarda insan denetimi olmadan bağımsız olarak portföy yönetimi, arbitraj ve yüksek frekanslı işlem (HFT) gerçekleştiren otonom yapay zeka ajanlarına katı kurallar ve günlük işlem tavanı getiriyor.

Alınan kararın temelinde, otonom ajanların aynı piyasa verilerine aynı anda tepki vermesi sonucu oluşabilecek “zincirleme algoritmik çöküş” (flash crash) riskleri yatıyor. Yeni düzenlemeye göre, yapay zeka sistemlerinin yapabileceği toplam günlük işlem hacmi, ilgili borsanın veya finansal enstrümanın toplam likiditesinin belirli bir yüzdesiyle sınırlandırıldı. Ayrıca, piyasalarda olağan dışı dalgalanmalar veya insan mantığıyla bağdaşmayan kitlesel alım-satım emirleri tespit edildiğinde, borsaların yapay zeka ajanlarını anında devre dışı bırakacak otomatik kesiciler (circuit breakers) kullanması zorunlu hale getirildi.

Uluslararası Finans Kurumu (IIF) temsilcileri, kararın piyasa istikrarını korumak için kaçınılmaz bir adım olduğunu vurgularken, finans teknolojileri devleri kısıtlamaların piyasa likiditesini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Yasaların yerel parlamentolardan geçerek yürürlüğe girmesi hedefleniyor.